خاتم کاری چیست؟


گزارش کردن صدای ایرانروایات مختلفی در مورد مخترع و مبتکر مهر در میان مهر نویسان و هنرمندان وجود دارد، اما آنچه قابل ذکر است این است که دقیقاً مشخص نیست چه کسی برای اولین بار مهر را اختراع کرده است. اما بسیاری از روایات، خاستگاه خاتم کاری را شیراز می دانند زیرا قدیمی ترین آثار خاتم کاری در این شهر دیده شده است و استفاده از هنر خاتم کاری مربوط به منبر مسجد عتیق شیراز است که قدمتی بیش از ۱۰۰۰ سال دارد. قدیمی در دایره المعارف فارسی آمده است: «زمان آغاز این هنر معلوم نیست و آنچه در آن گفته می شود با افسانه ها همراه است و برخی از استادان خاتم هنوز بر این عقیده اند که هنر منبت معجزه است. ابراهیم نبی». شواهد زیادی وجود دارد که شیراز را خاستگاه منبت در ایران و پایتخت خاتم سازی ایران می دانند. اما در زمان صفویه این هنر به اصفهان منتقل شد و به صورت صنایع دستی در اصفهان به تولید انبوه رسید.

صنایع دستی ایران را می توان به منظومه ای زیبا و رنگارنگ تشبیه کرد که یکی از ستاره های درخشان این کهکشان است. شیراز زادگاه است و اصفهان را اکنون می توان پایگاه این هنر اصیل و برجسته از مجموعه صنایع دستی ایران نامید. خاتم کاری، میناکاری، فیروزه کاری و… صنایع دستی ایران را به رنگین کمانی از رنگ ها، طرح ها و نقش ها تبدیل کرده است.

مراحل و مواد برای ساخت مهر نفیس

در یک تعریف کلی، خاتم کاری به چند ضلعی های منظم و رنگارنگ روی سطح کار بر اساس ایجاد طرحی هندسی یا موزاییک مانند یا مثلث گفته می شود که در مجموع یا ایجاد طرحی منظم، کاری شیک، زیبا و چشم نواز ایجاد می کند.

خاتم کاری یکی از اصیل ترین و زیباترین شاخه های صنایع دستی ایران است که تولید آن علاوه بر ذوق و بینش هنری هنرمند نیازمند زمان، دقت و حوصله است. بر اساس نظر اکثر کارشناسان آثار باستانی، میراث فرهنگی و صنایع دستی، شیراز به عنوان مهد این هنر معرفی می شود، اما به دلیل علاقه و توجه پادشاهان صفویه به این هنر، اصفهان به قطب اصلی این هنر تبدیل شد. تولید و ترویج خاتم کاری و تبدیل به مهد صنایع دستی شد. اما هنوز عده ای معتقدند خاتم شیراز از ظرافت و جذابیت بیشتری نسبت به سایر مناطق تولید این آثار برخوردار است.

خاتم کاری چیست؟
برای آشنایی نسبی بیشتر با این هنر اصیل باید ابتدا نگاهی به نحوه ساخت این آثار و مصالح لازم انداخت و سپس عوامل موثر در شناخت مهر مرغوب و اصیل را بررسی کرد. در نهایت، کجا می توان آثار صنایع دستی را پیدا کرد. هندیمان با خیالی آسوده خاتم کاری، مینا کاری و … را تهیه کرد و اقدام به خرید هدیه ای مناسب، زیبا و مقرون به صرفه کرد.

روش ساخت و ابزار و مواد ساخت خاتم

در ساخت یک قطعه خاتم بیشتر از مصالح محلی استفاده می شود. انواع چوب عبارتند از: گردو، آبنوس، عناب، نارنجی، آبی و…، انواع استخوان مانند عاج فیل، استخوان شتر و… و همچنین مفتول های فلزی مانند: برنجی، آلومینیومی و گاهی نقره ای. همچنین می توان از سریشم و لاک به عنوان مواد اولیه در ساخت خاتم کاری نام برد.

یک قطعه خاتم مانند سایر محصولات صنایع دستی دارای ویژگی خاصی است که نشان از کیفیت و اصالت آن دارد و خریداران محترم صنایع دستی باید در هنگام تهیه آن به این موارد توجه و دقت کافی داشته باشند، هر چند در حال حاضر مجموعه های معتبری تهیه کرده اند. صنایع دستی ایرانی را معرفی و به فروش رساند که با ارائه فضایی جدید و متفاوت با دسترسی آسان و البته مطمئن و مطمئن از جمله هفت گردون، کار را برای خریداران بسیار آسانتر، سریعتر و مقرون به صرفه تر کرده است. رونق جدیدی را برای بازار صنایع دستی ایران رقم زده اند. اما ذکر نکاتی برای شناخت یک خاتم استاندارد و زیبا ضروری است.

در خرید خاتم به چه نکاتی توجه کنیم؟

چون اساس نقوش خاتم اشکال هندسی است، البته زیبایی نهایی در گرو رعایت نظم در آنهاست. نظم هندسی، نقوش ظریف و خطوط متوازن و متقارن در ساخت خاتم و همچنین استفاده بیشتر از فلز در نقوش مثلثی خاتم.

۲. دقت و ظرافت کار سازنده در چسباندن قطعات خاتم به سطح کار.

۳. سطح زیر لاک و پولیش خاتم باید کاملا صاف و بدون ناهمواری باشد.

۴. صاف بودن سطح خاتم، دقت در برش و همچنین چیدمان، تراز و تعادل نقوش.

۵. استفاده زیاد از سیم های استخوانی و فلزی در سطح پایین

۶. استفاده از چوب های با ارزش و کمیاب در ساخت مثلث خاتم مانند چوب آبنوس و فوفل.

۷. مثلث های کوچک و ظریف و استفاده کمتر از رنگ های شیمیایی در ساخت خاتم

۸. استفاده از طرح های غیر تکراری و پیچیده

۹. استفاده از چند ضلعی که بیش از شش ضلع دارند.

۱۰. پشت برش های خاتم باید آستر و چسب مرغوب داشته باشد.

در حال حاضر روش های مختلفی برای تهیه صنایع دستی ایرانی چه برای استفاده شخصی، چه به عنوان هدیه دوستانه و چه به عنوان هدیه تبلیغاتی سازمانی وجود دارد.

به عنوان مثال مراجعه حضوری به مراکز فروش و مبادلات صنایع دستی، منبت کاری، میناکاری و … اما با توجه به بعد مسافت، ترافیک سنگین اطراف مراکز تجاری و خدماتی و چندین عامل دیگر، بسیار مقرون به صرفه تر است (هم از نظر اقتصادی و هم وقت گیر). ) برای خرید این هدایا از طریق وب سایت هایی که در این زمینه هستند. در ارائه از جمله هفت گردون خیال فعال هستند تا بتوانید لذت خرید خوب و آسان را تجربه کنید. خرید صنایع دستی ایرانی اعم از آثار نفیس خاتم کاری، میناکاری و … علاوه بر کمک به رشد و گسترش این هنر- صنعت بومی و ملی، زیبایی را نیز زینت خانه و محل کار خود کرده ایم.

خاتم کاری اصفهان چیست؟

این نوع محصولات صنایع دستی با استقبال خوبی در داخل و خارج از کشور مواجه شده است. این هنر را می توان یکی از بهترین اجراهای هنری ایران اسلامی نامید. چرا که سایر کشورهای جهان نیز زیبایی و طراوت این هنر را از دست داده و برای خرید آن اقدام می کنند. خاتم کاری با طرح ها و نقش های خود به این سوال پاسخ می دهد که خاتم کاری اصفهان چیست؟ خاتمکاری یکی از هنرهایی است که پیوند فلزات و معنویت، احساس و انسانیت و به کارگیری عناصر هندسه و ریاضیات در زندگی به شکلی حرفه ای و منحصر به فرد است.

خاتم کاری چیست؟

این هنر مانند سایر هنرهای بومی ایرانی سعی در خلق اثری انسانی و باشکوه دارد که به زیبایی از مواد خشن و بی روح مانند فلزات، چوب و استخوان که جامد هستند خلق شود. این هنر در چند شهر ایران مانند شیراز و اصفهان انجام می شود و یکی از معنوی ترین هنرهای ایرانی اسلامی است که در حرم ائمه اطهار نیز دیده می شود. خاتم کاری همزمان از ریاضیات، هندسه و فلزات استفاده می کند و جذاب است و خلاقیت جالبی را خلق می کند که حاصل تلاش استاد خلاق است.