اضطرار مضاعف یعنی چه؟


صدای ایرانپیشنهادات ارائه شده در صحن علنی شورای اسلامی چه در قالب طرح و چه در قالب لوایح به ترتیب فوریت برای تقدیم به نمایندگان دسته بندی می شود. طرح ها و لوایح دو فوریتی به مواردی گفته می شود که پس از تصویب دو فوریتی بلافاصله چاپ و توزیع می شود و پس از ۲۴ ساعت از زمان توزیع به مردم ارائه می شود.

فوریت طرح یا لایحه به تصویب خود نمایندگان می رسد. لوایح و طرح ها زمانی فوریت می یابند که تصویب آنها از نظر احتمال آسیب و از دست دادن فرصت و مواردی از این قبیل نیاز به سرعت فوق العاده ای داشته باشد.

به طور کلی، لوایح و طرح‌هایی که به مجلس ارائه می‌شود دو نوع است: ۱. طرح‌ها و لوایح قانونی عادی که دو شورا هستند به این معناست که مجلس جهات کلی این گونه طرح‌ها و لوایح را در یک شورا تصویب می‌کند و به جزئیات آن رسیدگی می‌کند. شورای دیگر و آنها را تصویب می کند. اکثر طرح ها و لوایح عادی هستند، اما در برخی موارد که سرعت تصویب قانون لازم است، طرح و لایحه متفاوتی ارائه می شود. ۲. طرح ها و لوایح فوریتی طرح ها و لوایح مذکور شورایی است یعنی در یک شورا هم کلیات و هم جزییات مطرح و احیاناً تصویب می شود. این نوع طرح ها و قبوض ممکن است به یکی از سه شکل زیر باشد: الف) طرح ها و قبوض فوری. پس از تصویب یک فوریت این نوع طرح ها و لوایح در مجلس به کمیسیون مربوطه ارجاع می شود تا خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گیرد. قرار گیرد (ماده ۱۱۶ آیین نامه داخلی مجلس) ب) طرح ها و لوایح فوری در این گونه طرح ها و لوایح پس از تصویب فوری بلافاصله چاپ و بین نمایندگان توزیع می شود و بیست و چهار ساعت پس از توزیع در مجلس این گونه طرح ها و لوایح به کمیسیون ارجاع نمی شود. ج) لوایح سه فوریتی. پس از تصویب سه فوریتی این گونه طرح ها و لوایح، مجلس در همان جلسه وارد دستور می شود (ماده ۱۱۶ آیین نامه) و نیازی به ارجاع به کمیسیون ندارد. ضمناً در صورت قرار گرفتن طرح ها و لوایح با یک فوریت در دستور کار مجلس، مراتب توسط رئیس مجلس به اطلاع شورای نگهبان می رسد و شورای مذکور موظف است در اسرع وقت و بدون تأخیر در این جلسات حضور یافته و نظر خود را اعلام کند. پس از رای مجلس یا حداکثر ظرف ۲۴ ساعت. (ماده ۸۶ آیین نامه داخلی مجلس).

اضطرار مضاعف یعنی چه؟

انواع طرح ها و قبض ها

طرح ها و لوایح یا به صورت عادی یا با فوریت در دستور کار مجلس قرار می گیرد. طرح ها و لوایح فوری سه بخش است:

۱- طرح ها و قبوض فوری

طرح ها و لوایح فوریت ها پس از تصویب فوریت به کمیسیون اصلی و فرعی ارجاع می شود تا خارج از نوبت بررسی و تصویب شود. گزارش کمیسیون در مورد این طرح ها و لوایح حداقل چهل و هشت ساعت قبل از زمان طرح در بین نمایندگان چاپ و بین نمایندگان توزیع می شود.

طرح ها و لوایح فوریت یک شورا است و پس از دریافت گزارش کمیسیون، خارج از نوبت در دستور کار مجلس قرار می گیرد و در این باره شورایی تشکیل می شود. بدین ترتیب ابتدا اصل و سپس ماده واحده یا هر یک از مواد مورد مذاکره و رأی گیری قرار می گیرد.

۲- طرح ها و قبوض اضطراری

پس از تصویب فوری حداکثر ظرف مدت شش ساعت چاپ و توزیع می شود و حداکثر چهل و هشت ساعت پس از چاپ و توزیع در دستور کار جلسه مجلس قرار می گیرد.

۳- طرح ها و لایحه های سه فوریتی

سه فوریت طرح و لایحه بلافاصله پس از تصویب فوریت در همان جلسه در دستور کار مجلس قرار می گیرد. طرح ها و لوایح عادی و فوری برای نظر کارشناسی به مرکز پژوهش های مجلس ارسال می شود.

نمایندگان مردم در خانه ملت موافقت خود را با ارسال طرح ها و لوایح عادی و یک فوریتی به کمیسیون ها و کمیسیون های فرعی اصلی و همچنین مرکز پژوهش های مجلس برای نظر کارشناسی اعلام می دارند.